تاریخچه بخش تاریخ دانشگاه شیراز

(دکترسلیمان حیدری)

بخش تاریخ دانشگاه شیراز در سال 1339 شمسی تأسیس شد. اولین داوطلبان این رشته، در مهرماه همان سال از طریق کنکور سراسری وارد دانشگاه شدند. در آن زمان رشته تاریخ از جغرافیا جدا نبود و دانشجویان در طول تحصیل و در مقطع لیسانس که سه سال به طول می‌انجامید دروسی از جغرافیا و تاریخ را می‌خواندند. کلاس‌ها در ساختمان دانشکده ادبیات و در چهار راه ادبیات کنونی برگزار می‌شد. اولین رئیس دانشکده ادبیات(تأسیس 1333شمسی) لطفعلی صورتگر بود. در بخش تاریخ و جغرافیا اساتیدی مثل حسن خوب نظر(فارغ التحصیل سوربن)، ابوالحسن دهقان(پزشک و فارغ التحصیل دانشکده پزشکی پاریس)، علی سامی(فارغ التحصیل مؤسسه آسیایی) و خسرو فروغی(فارغ التحصیل دانشگاه کنت) فعالیت داشتند. در سال 1341 دانشگاه شیراز به دانشگاه پهلوی تغییر نام داد و در خردادماه همین سال دانشکده علوم(تأسیس 1337شمس) در دانشکده ادبیات ادغام شد و بخش تاریخ به عنوان یکی از چهارده بخشِ دانشکده ادبیات و علوم به فعالیت خود ادامه داد. از سال 1342 شمسی به بعد بخش تاریخ اساتید دیگری جذب کرد که عمدتأ آمریکایی و جزء انجمن ایران و آمریکا بودند.  این اساتید به صورت قراردادی در بخش تاریخ مشغول فعالیت شدند و از مهمترین آنان می توان به مایکل رابرت میلگریم(فارغ التحصیل دانشگاه پنسیلوانیا)، توماس مک گاهاگان(فارغ التحصیل دانشگاه پنسیلوانیا) و جوزف بره نیگ(فارغ التحصیل دانشگاه ویسکانسین) و... اشاره کرد. در سال های منتهی به انقلاب اسلامی در کنار اساتید آمریکایی، تعدادی از اساتید ایرانی نیز به صورت رسمی جزء کادر آموزشی شدند. از مهمترین این اساتید می توان به غلامرضا وطن دوست(فارغ التحصیل دانشگاه واشنگتن)، خسرو صادقی(فارغ التحصیل دانشگاه کنت)، ایرج ذوقی(فارغ التحصیل دانشگاه مانیتوبا کانادا) و ملیحه ستارزاده(فارغ التحصیل دانشگاه کلمبیا)و.... اشاره کرد.

طول دوران تحصیل در رشته تاریخ و در مقطع لیسانس در ابتدا سه سال بود و بعداً با جذب اساتید و ارائه دروس بیشتر به چهار سال تغییر یافت. دانشجویان این رشته برای فارغ التحصیلی در سال های قبل از انقلاب اسلامی موظف بودند این دروس را اخذ کنند: 24 واحد دروس عمومی(1 واحد ورزش، 6 واحد فارسی، 14 واحد انگلیسی، 3 واحد آموزش عمومی تاریخ)، 67 واحد دروس الزامی(44 واحد تاریخ، 12 واحد فرانسه یا عربی یا آلمانی یا انگلیسی، 3 واحد ریاضی، 8 واحد علوم پایه)، 24 واحد دروس انتخابی(12 واحد از دروس تاریخ و 12 واحد از دروس سایر رشته ها عمدتاً جامعه شناسی و علوم سیاسی و روان شناسی) و 12 واحد دروس اختیاری.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، تعطیلی موقت دانشگاه و انقلاب فرهنگی تعداد زیادی از اساتید بخش تاریخ، برکنار و یا این بخش را ترک کرده و به سایر دانشگاه‌ها رفتند. پس از بازگشایی دانشگاه‌ها تحول اساسی در آموزش دروس رشته تاریخ بخصوص در دروس عمومی ایجاد شد. در این دروس آموزش انگلیسی از 14 واحد به 3 واحد کاهش یافت و درس‌های اسلامی مثل معارف اسلامی(4واحد)، متون اسلامی(2واحد)، اخلاق و تربیت اسلامی(2واحد)، انقلاب اسلامی(2واحد) جایگزین درس‌های سابق شد. البته تغییری در واحدهای تربیت بدنی و فارسی ایجاد نشد و دانشجویان ملزم بودند این دروس را نیز مثل گذشته جهت فارغ التحصیلی اخذ کنند. در سایر دروس رشته تاریخ نیز تغییراتی ایجاد شد. دروس به سه دسته دروس عمومی، دروس پایه، دروس اصلی و دروس تخصصی تقسیم شد و تعداد واحدهای دانشجویان از 127 واحد در قبل از انقلاب به 145 واحد افزایش یافت. علاوه بر این تدریس 8 واحد دروسِ علوم پایه،3 واحد ریاضی، 12 واحد زبان‌های خارجی در بخش تاریخ متوقف شد. در برنامه آموزشی، دروس انتخابی نیز به تدریج جای خود را به دروس اختیاری داد و دانشجویان عمدتاً این دروس را از واحدهای اختیاری تعریف شده در رشته تاریخ اخذ می‌کردند.

پس از انقلاب اسلامی رشته تاریخ و جغرافیا از هم جدا شد و تدریس رشته تاریخ به صورت مجزا در ساختمان نوبنیاد دانشگاه در تپه کنونی ادامه یافت و اولین رئیس بخش پس از انقلاب اسلامی سید حسن موسوی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد از مؤسسه آسیایی در رشته ایران باستان بود. در سال 1363 دانشکده علوم از دانشکده ادبیات جدا شد و در همین سال دانشکده مستقلی با عنوان دانشکده ادبیات و علوم انسانی تأسیس شد در سال 1365 شمسی ریاست دانشکده محمد حسن تحریریان بود و دانشکده با رشته‌های اقتصاد و مدیریت، تاریخ، روان شناسی، زبان و ادبیات فارسی، زبان های خارجی و زبان شناسی، علوم اجتماعی و علوم کتابداری به حیات خود ادامه داد. در سال 1378 شمسی مقطع کارشناسی ارشد تاریخ با گرایش تاریخ ایران بعد از اسلام در بخش تاریخ گشایش یافت. در سال 1382 شمسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی به دو دانشکده ادبیات و علوم انسانی و علوم اجتماعی تفکیک شد و بخش تاریخ ذیل دانشکده علوم انسانی قرار گرفت. نه سال بعد از بازگشایی رشته تاریخ ایران بعد از اسلام در مقطع کارشناسی ارشد، مقطع دکتری همین رشته در بخش و در سال 1387 افتتاح شد و از طریق آزمون غیر متمرکز، پنج دانشجو پذیرفته شدند. با گسترش تحصیلات تکمیلی در دانشگاه، بخش تاریخ نیز توسعه یافت و این بخش هم اکنون در مقاطع دکتری (اسلام و ایران) و کارشناسی ارشد (باستان شناسی، ایران شناسی، تاریخ اسلام و تاریخ ایران) دانشجو می پذیرد.

 

 

دکتر محمدعلی رنجبر

آقای دکتر محمدعلی رنجبر در سال 1366 لیسانس خود را در رشته تاریخ از دانشگاه شیراز اخذ کرد. در سال 1367 فوق لیسانس خود را در رشته تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد به پایان رساند . موضوع پایان نامه این دوره  "وزیران دوره صفوی" بود. در سال 1379 از رساله دکترای خود با عنوان "مشعشعیان؛ ماهیت فکری – اجتماعی و فرایند تحولات تاریخی" در دانشگاه تربیت مدرس دفاع کرد. این رساله پژوهش فرهنگی برگزیده همان سال شد و پس از چاپ در سال 1382 نامزد کتاب سال جمهوری اسلامی ایران گردید. در سال 1370در وزارت علوم و به عنوان عضو هیأت علمی استخدام شد که تاکنون ادامه دارد. حوزه مطالعاتی ایشان: "تاریخ اجتماعی و اندیشه ای در دوره صفویه تا قاجار" است و مباحث فارس شناسی در دوره معاصر را نیز پیگیری می کند. تاکنون از ایشان 55 مقاله و 5 کتاب به چاپ رسیده است. دو دوره ریاست بخش (88-84)، ریاست مرکز نشر دانشگاه (92- 88) و مدیر مرکز اسناد و کتابخانه جمهوری اسلامی فارس (92- 89) از سوابق مدیریتی و اجرایی ایشان است. دکتر رنجبر عضو هیأت مؤسس انجمن ایرانی تاریخ اسلام و برای سالها مؤسس و مدیر شعبه فارس انجمن ایرانی تاریخ ایران بوده است. وی دبیر علمی کنگره بزرگ زندیه در سال 1385 بود.

 

ردیف

نام و نام خانوادگی

رتبه علمی

ایمیل

شماره تلفن مستقیم

شماره داخلی

1

دکتر محمدمهدی مرادی خلج

دانشیار

mm_mkhalaj@yahoo.com / .khalaj@shirazu.ac.ir

36134367

4367

2

دکتر سیدابوالقاسم فروزانی

استاد

forozani.35@shirazu.ac.ir

36134384

4384

3

دکتر عبدالرسول خیراندیش

استاد

Kheirandish.ar@gmail.com/Ar.kheirandish@shirazu.ac.ir

36134364

4364

4

دکتر حمید حاجیان پور

دانشیار

hhajianpour@yahoo.com/hamidhajianpour@shirazu.ac.ir

36134365

4365

5

دکتر شکراله  خاکرند

دانشیار

Khakrand66@yahoo.com / khakrand@shirazu.ac.ir

36134369

4369

6

دکتر محمد علی رنجبر

دانشیار

ranjbar@shirazu.ac.ir

36134354

4354

7

دکتر احمد فضلی نژاد

دانشیار

afazlinejad48@Gmail.com / fazlinejad@shirazu.ac.ir

36134233

4233

8

دکتر علیرضا عسکری

دانشیار

Askari_chaverdi@yahoo.com / a.askari@shirazu.ac.ir

36134423

4423

9

دکتر سلیمان حیدری

دانشیار

soleymanheidari@shirazu.ac.ir

36134272

4272

10

دکتر معصومه دهقان

استادیار

Ma.dehghan@shirau.ac.ir

36134269

4269

11

دکتر سیدجواد موسوی

استادیار

Javad_shirazu@yahoo.com

۳۶۱۳۴۲۳۵

4235

 

 

خانم معصومه عبدالهی 

شرح وظایف:

امور آموزشی بخش از جمله برنامه ریزی دروس کارشناسی، ارشد و دکتری، تعریف دروس در سیستم، انتخاب واحد، حذف و اضافه، تشکیل پرونده  و ثبت نام دانشجویان جدیدالورود، هماهنگی در خصوص امور آزمون جامع، تنظیم برنامه امتحانی دانشجویان، بایگانی، پیگیری در خصوص مشکلات آموزشی دانشجویان

 

خانم زهرا رضایی

شرح وظایف:

امور اداری بخش، امور مربوط به دانشجویان، اساتید و امور مربوط به اردوهای دانشجویی بخش،  تایپ نامه های اداری، پیگیری امور بخش، دانشجویان و اساتید بخش 

 

خانم گلشاه کاظمی

شرح وظایف

امور آبدارخانه، تنظیف و خدماتی بخش

 

رویدادها

هیچ نتیجه ای وجود ندارد

اخبار

نام و نام خانوادگی                        پست سازمانی                                                       ایمیل                      شماره مستقیم            شماره فاکس          شماره داخلی

معصومه عبدالهی                    کارشناس آموزش                                       History-edu@shirazu.ac.ir      36134362            36276373            4362

زهرا رضایی                      کارشناس امور دانشجویی/ مسئول دفتر             History-office@shirazu.ac.ir       36134360            36276373            4360